NÔNG THÔN MỚI Hoạt Động-Tổng Kết Hoạt Động

Một số vấn đề liên quan trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại Thành phố Hồ Chí Minh (tiếp theo)

 Một số vấn đề liên quan trong quá trình xây dựng nông thôn mới
tại Thành phố Hồ Chí Minh (tiếp theo)
********
I. Những kết quả nổi bật đã đạt được sau hơn 04 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tại Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những địa phương đi đầu trong xây dựng nông thôn mới trong cả nước. Qua hơn 4 năm triển khai thực hiện, thành phố đã đạt được những thành tựu khả quan: 56/56 xã xây dựng nông thôn mới đã được Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt đề án; bình quân đạt 14 tiêu chí/xã; 06 xã đã đạt 19/19 tiêu chí, 25 xã đạt 14 – 18 tiêu chí, 23 xã đạt từ 9 – 13 tiêu chí, 02 xã đạt từ 5 – 8 tiêu chí, không còn xã đạt dưới 5 tiêu chí; Bộ mặt của nông thôn thực sự thay đổi và khởi sắc đi lên. Điều này được thể hiện qua 5 nhóm tiêu chí cụ thể như sau:
a. Quy hoạch
Tính chung, đã có 51 xã cơ bản hoàn thành công tác quy hoạch xây dựng nông thôn mới ( tỷ lệ 91% - Trong đó có 48 xã đã phê duyệt đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới, 03 xã đã hoàn thành đồ án quy hoạch, đang gửi các Sở, ngành chức năng góp ý); còn lại 05  xã (Bình Khánh, Tam Thôn Hiệp, An Thới Đông, Long Hòa, Thạnh An - huyện Cần Giờ) đã phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch, đang xây dựng đồ án quy hoạch, dự kiến hoàn thành trong quý 3 năm 2014.
b. Cơ sở hạ tầng
Thực hiện chương trình xây dựng xã nông thôn mới, thành phố huy động nguồn lực xã hội đầu tư hơn 1.500 công trình; xóa 730 căn nhà dột nát, tạo điều kiện thúc đẩy giao thương, phát triển sản xuất, nâng cao đời sống sinh hoạt của cộng đồng dân cư, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và thu hút doanh nghiệp đầu tư trên địa bàn. 
Trong quá trình thực hiện các dự án tại các xã, khó khăn nhất vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, từ sự phân công trách nhiệm và vận động cán bộ, đảng viên nêu cao tính tiên phong, gương mẫu trong việc hiến đất và vật kiến trúc để xây dựng cơ sở hạ tầng, 100% hộ dân có đường đi qua nhà đều hiến đất. Thể hiện: qua hơn 4 năm thực hiện đã có 8.122 hộ dân hiến đất xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội với hơn 841.570 m2 đất, quy giá trị trên 713 tỷ đồng
- Trong năm 2013: 654 tỷ 398 triệu đồng
- Lũy tiến từ khi thực hiện Chương trình đến nay: 3.908 tỷ 510 triệu đồng. 
Trong đó: 
+ Vốn từ ngân sách Trung ương:   10 tỷ đồng                (chiếm 0,26%);
+ Vốn từ ngân sách thành phố: 3.024 tỷ 803 triệu đồng (chiếm 77,39%);
+ Vốn từ dân và cộng đồng đóng góp:    873 tỷ 707 triệu đồng (chiếm 22,35%). Trong nguồn vốn dân và công đồng: vốn dân hiến đất và vật kiến trúc để làm đường, xây dựng cơ sở hạ tầng là 713 tỷ đồng; còn lại là xây dựng nhà tình nghĩa, tình thương; các công trình xã hội hóa về văn hóa, trường học… của doanh nghiệp 
c. Phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững
- Thu nhập bình quân/người/tháng theo giá hiện hành của khu vực nông thôn năm 2012 là  2,727 triệu đồng (khoảng 32,7 triệu đồng/người/năm), tăng 41,2% so năm 2010. Khoảng cách thu nhập giữa thành thị và nông thôn có xu hướng giảm dần qua các năm. 
- Thành phố đẩy mạnh thực hiện các giải pháp giảm nghèo: tính đến cuối năm 2013, tỷ lệ hộ nghèo có thu nhập bình quân từ 12 triệu đồng/người/năm của thành phố từ 5,77% năm 2010, xuống còn 1,15%; bình quân mỗi năm giảm 1,54% hộ nghèo và thành phố không còn hộ nghèo trong chuẩn nghèo quốc gia. Hiện nay Chương trình giảm nghèo, tăng hộ khá thực hiện giai đoạn 4 (2014-2015) với mức chuẩn hộ nghèo từ 16 triệu đồng/người/năm trở xuống.
- Tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm thường xuyên: 48/56 xã đạt tiêu chí tỷ lệ lao động nông thôn có việc làm thường xuyên trên 90%. 08 xã còn lại (05 xã ở huyện Cần Giờ, 01 xã ở Bình Chánh, 02 xã ở Củ Chi) dự kiến hoàn thành trong năm 2014. Đến nay, thành phố đã hỗ trợ dạy nghề cho 53.569 lượt lao động; trong đó, số lao động có việc làm mới và tiếp tục làm nghề cũ đạt trên 80%.
- Phát triển ngành nghề nông thôn: Thành phố đẩy mạnh công tác đào tạo, dạy nghề cho lao động nông thôn phục vụ chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động; thực hiện thí điểm thành công một số mô hình dạy nghề có hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp và các ngành nghề nông thôn làm cơ sở để triển khai nhân rộng; số lao động nông thôn được học nghề ngày càng tăng, thành phố đã hỗ trợ dạy nghề cho 53.569 lượt lao động; trong đó, số lao động có việc làm mới và tiếp tục làm nghề cũ đạt trên 80%. Chuyển dịch cơ cấu lao động theo đúng định hướng của thành phố.
- Phát triển kinh tế tập thể: Tính đến tháng 5 năm 2014, trên địa bàn 56 xã có 66 hợp tác xã và 150 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, dịch vụ. Đã tư vấn thành lập, hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác trong quá trình hoạt động.
- Đặc biệt, qua quá trình thực hiện, trong sản xuất nông nghiệp bước đầu đã đúc kết những nhân tố và những mô hình khoa học kĩ thuật mang lại hiệu quả kinh tế cao theo hướng nông nghiệp đô thị như: bò sữa, rau an toàn, hoa lan – cây kiểng, cá kiểng,…..
d. Giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường
- Nhân dân trên địa bàn các xã xây dựng nông thôn mới đã nâng cao ý thức về chấp hành pháp luật, tham gia các hoạt động văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp, tham gia các phong trào thi đua yêu nước. 
- Công tác tuyên truyền ngày càng được đầu tư nâng chất, góp phần đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với nhân dân địa phương.
- Công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân ngày càng được chú trọng.
- Các hình thức tổ chức sinh hoạt văn hóa cộng đồng, lễ hội, đình làng dần được khôi phục ngày một đáp ứng nhu cầu nhân dân.
e. Hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh và an ninh – trật tự xã hội
- Đảng ủy các xã đã lãnh đạo cả hệ thống chính trị cụ thể hóa các nội dung xây dựng nông thôn mới thành chương trình hành động của tổ chức mình và thực hiện đạt hiệu quả. 
- Các chi bộ, đảng viên, cán bộ trên đại bàn các xã đã phát huy được vai trò nòng cốt, lãnh đạo việc thực hiện nhiệm vụ cơ quan, đơn vị với mục tiêu xây dựng nông thôn mới.
- Đội ngũ cán bộ xã đạt chuẩn được trẻ hóa, có trình độ, năng lực, năng động trong công tác, tạo bước chuyển biến tích cực cho địa phương.
- Công an các huyện, các xã tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các biện pháp phòng, chống tội phạm như: tập trung thực hiện các đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm; kiểm tra hành chính các tuyến, các địa bàn phức tạp có nhiều nhà trọ, nhà cho thuê; phát động mạnh mẽ phong trào quần chúng tham gia bảo vệ an ninh tổ quốc.
II. Hiệu quả và cách thức xây dựng nông thôn mới kết hợp với việc lồng ghép các chương trình mục tiêu khác tại Thành phố Hồ Chí Minh
a) Các chương trình mục tiêu khác trên địa bàn nông thôn
* Chương trình Nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn (thực hiện tiêu chí môi trường): giúp các hộ gia đình xây dựng, cải tạo công trình cấp nước sạch và nhà tiêu hợp vệ sinh, thực hiện tiêu chí môi trường, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, thay đổi bộ mặt nông thôn, đẩy nhanh quá trình xây dựng nông thôn mới. Phần vốn nhà nước xây dựng trạm cấp nước tập trung, chương trình còn huy động phần vốn của người dân để xây dựng mạng lưới ống dịch vụ.
* Chương trình mục tiêu quốc gia Việc làm và dạy nghề (thực hiện tiêu chí thu nhập, chuyển dịch cơ cấu lao động)
Các hoạt động: Đổi mới và phát triển dạy nghề;  Đào tạo nghề cho lao động nông thôn; Vay vốn tạo việc làm từ Quỹ quốc gia về việc làm; Hỗ trợ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; hỗ trợ phát triển thị trường lao động. Thực hiện các hoạt động nhằm góp phần nâng cao tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên. Đồng thời, Ban Chỉ đạo các cấp cũng tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo nghề đề người dân nắm được các chính sách hỗ trợ học nghề của quốc gia, thành phố.
* Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững (thực hiện các tiêu chí giao thông, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế, trụ sở UBND xã, cơ sở vật chất văn hóa, y tế, giáo dục, môi trường, tỷ lệ hộ nghèo)
Hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng các huyện nghèo, các xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo; Hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, xã an toàn khu; các thôn đặc biệt khó khăn; Nhân rộng mô hình giảm nghèo; Nâng cao năng lực giảm nghèo.
* Các chương trình về chăm sóc sức khỏe (thực hiện tiêu chí y tế)
+ Chương trình mục tiêu quốc gia Y tế: Phòng, chống một số bệnh có tính chất nguy hiểm đối với cộng đồng; Tiêm chủng mở rộng; Chăm sóc sức khỏe sinh sản và cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em;
+ Chương trình mục tiêu quốc gia Dân số và Kế hoạch hóa gia đình.
Thực hiện kế hoạch hóa gia đình; Tầm soát các dị dạng, bệnh, tật bẩm sinh và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh; Kiểm soát dân số các vùng biển, đảo và ven biển là các hoạt động có liên quan đến quá trình xây dựng nông thôn mới tại thành phố Hồ Chí Minh. 
+ Chương trình mục tiêu quốc gia Vệ sinh an toàn thực phẩm: Nâng cao năng lực quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm; Thông tin giáo dục truyền thông bảo đảm chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm; Phòng chống ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm; Bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong sản xuất nông, lâm, thủy sản.
* Chương trình mục tiêu quốc gia Văn hóa (thực hiện tiêu chí văn hóa, cơ sở vật chất văn hóa)
Chương trình gồm nhiều dự án thành phần, nhưng liên quan trực tiếp đến quá trình xây dựng nông thôn mới gồm: Chống xuống cấp, tu bổ và tôn tạo di tích; Sưu tầm, bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc Việt Nam; Tăng cường đầu tư xây dựng, phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo; Hỗ trợ phát triển hệ thống cơ sở vui chơi, giải trí cho trẻ em khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.
* Chương trình mục tiêu quốc gia Giáo dục và đào tạo ( thực hiện tiêu chí giáo dục)
Hỗ trợ phổ cập mầm non 5 tuổi, xóa mù chữ và chống tái mù chữ, duy trì kết quả phổ cập giáo dục tiểu học, thực hiện phổ cập giáo dục trung học cơ sở đúng độ tuổi và hỗ trợ phổ cập giáo dục trung học.
Qua việc thực hiện các hoạt động trên đã nâng tỷ lệ giáo dục trung học cơ sở đạt chuẩn, xóa tỷ lệ người mù chữ. Đồng thời trong quá trình thực hiện, Ban Quản lý xã, tổ nhân dân ấp cùng chính quyền đã thực hiện vận động học sinh bỏ học giữa chừng, quay lại đi học, trao học bổng cho các em, hỗ trợ các em có hoàn cảnh khó khăn vượt khó học giỏi. 
* Chương trình mục tiêu quốc gia Phòng, chống ma túy (thực hiện tiêu chí an ninh, trật tự xã hội)
Xây dựng xã, phường, thị trấn không tệ nạn ma túy; thông tin tuyên truyền phòng, chống ma túy. Thực hiện Chương trình này góp phần hoàn thành tiêu chí 19 – an ninh, trật tự xã hội được giữ vững. 
* Chương trình mục tiêu quốc gia Đưa thông tin về cơ sở miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo (thực hiện tiêu chí văn hóa, hệ thống chính trị xã hội vững mạnh)
Xã đảo Thạnh An là một xã khó khăn, xa trung tâm nhất của huyện Cần Giờ. Vừa qua, đã thực hiện xây dựng đường cáp ngầm để tăng cường cơ sở vật chất cho hệ thống thông tin và truyền thông, nội dung thông tin và truyền thông cơ sở miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Hoạt động trên đã sớm thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới tại xã khi hoàn thành việc truyền tải nhanh chóng tới người dân, giúp họ sớm nắm bắt được các chủ trương, đường lối của nhà nước cũng như các thông tin hữu ích khác, từng bước nâng cao dần đời sống nơi đây.
b) Hiệu quả triển khai lồng ghép các chương trình
Các chương trình mục tiêu trên cùng chương trình xây dựng nông thôn mới diễn ra song song, hỗ trợ nhau. Trong quá trình tuyên truyền về xây dựng nông thôn mới, các địa phương đã lồng ghép nội dung của các chương trình mục tiêu khác nhằm nâng cao hiệu quả của các chương trình đó. Nhờ lồng ghép các chương trình với nhau, nên hiệu quả mang lại rất khả quan trên địa bàn xã xây dựng nông thôn mới.
* Đối với công tác giảm nghèo bền vững trên địa bàn thành phố:  Thành phố đã hỗ trợ, giúp cho trên 113.000 hộ có thu nhập vượt chuẩn nghèo giai đoạn 3.  Riêng 5 huyện ngoại thành, đã có 45.912 hộ vượt qua chuẩn nghèo giai đoạn 3. Đối với 6 xã thí điểm xây dựng nông thôn mới, sau 4 năm thực hiện, đã có 5.047/5.816 hộ nghèo (86,7%) vượt nghèo, tốc độ giảm nghèo bình quân từ 3-5%, đạt chỉ tiêu thành phố đề ra. 
* Cơ sở hạ tầng ngày càng phát triển:
- Giao thông: Đường trục xã, liên xã: duy tu, nâng cấp 92,3 km; đường trục ấp, liên ấp: làm mới, nâng cấp 95,375 km; đường xóm, ấp: làm mới, nâng cấp 79,1 km; đường nội đồng: làm mới, nâng cấp 44,8 km.
- Thủy lợi: hệ thống thủy lợi cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất và dân sinh: đã thực hiện nạo vét, gia cố kênh 72,575 km; xây dựng mới: 41,35 km; đặt cống: 21 cái.
-   Điện: 99,75% hộ dân sử dụng điện thường xuyên, an toàn từ lưới điện quốc gia.
-   Trường học: trên địa bàn 56 xã xây dựng nông thôn mới có 224 trường học các cấp. Trong đó: có 66 trường mẫu giáo – mầm non, 102 trường tiểu học và 56 trường Trung học cơ sở, đã có 84 trường đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất, tại 6 xã thí điểm xây dựng nông thôn mới có 17/28 trường đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất; lũy tiến đến đầu năm 2014 đã có 20/56 xã đạt tiêu chí về trường học.
-   Cơ sở vật chất văn hóa: xây dựng mới 04 trung tâm văn hóa - thể thao xã; 04 sân đa năng, sân bóng đá; 3 khu di tích, đền thờ; duy tu, nâng cấp 34 văn phòng ấp kết hợp tụ điểm sinh hoạt văn hóa. 
-   Chợ: trên địa bàn 05 huyện ngoại thành có 64 chợ, 11 siêu thị, 15 cửa hàng tiện ích và 65 cửa hàng tham gia bình ổn  thị trường (chủ yếu xây dựng bằng nguồn vốn xã hội hóa).
-  Bưu điện: 100% địa bàn dân cư các xã ngoại thành: đã có sẵn cơ sở hạ tầng, mạng lưới viễn thông đáp ứng đầy đủ các nhu cầu sử dụng điện thoại cố định, điện thoại di động và internet và hệ thống trạm BTS 2G, 3G phủ sóng 100%.
* Hệ thống chính trị, an ninh trật tự xã hội, giáo dục y tế, văn hóa xã hội đều được giữ vững và phát huy. 
III. Vai trò của doanh nghiệp trong xây dựng nông thôn mới tại địa phương. Cơ chế chính sách để thu hút các doanh nghiệp tham gia vào xây dựng nông thôn mới.
Qua hơn 4 năm triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được những kết quả bước đầu khá toàn diện, rõ nét, lan tỏa về chiều rộng và vững chắc đi vào chiều sâu một cách có hiệu quả trên tất cả các phương diện, thể hiện qua 19 tiêu chí. 
Cùng với sự tin tưởng, đồng lòng xây dựng nông thôn mới của người dân; sự nỗ lực tập trung chỉ đạo, điều hành có hiệu quả của Ban chỉ đạo của Thành ủy về Chương trình xây dựng NTM, Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới huyện, Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới xã, phải kể đến vai trò quan trọng của doanh nghiệp trên địa bàn thành phố trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Sự tham gia ngày càng nhiều của doanh nghiệp đã góp phần tạo chuyển biến tích cực, nhanh hơn và rõ nét hơn.
Hưởng ứng phong trào “Thành phố chung sức xây dựng nông thôn mới”, doanh nghiệp cùng với Ủy ban nhân dân các quận đã tiến hành hỗ trợ các xã xây dựng nông thôn mới. Bằng những hành động thiết thực, hiệu quả, doanh nghiệp đã tập trung giúp đỡ và hỗ trợ các địa phương triển khai chương trình xây dựng NTM dưới nhiều hình thức như: ủng hộ về tinh thần và vật chất; đầu tư trực tiếp về nông thôn; cam kết sử dụng lao động; giúp nông dân phát triển sản xuất, tiêu thụ sản phẩm,… 
Hiện nay, không chỉ các doanh nghiệp đóng trên địa bàn nông thôn mà các doanh nghiệp trên toàn thành phố đã triển khai nhiều chương trình về an sinh xã hội, hỗ trợ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng như đường giao thông, trường học, trạm tế, nhà văn hóa, nhà tình nghĩa, nhà tạm, dột nát… với giá trị hàng chục tỷ đồng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Đặc biệt, Công ty Cổ phần Him Lam hỗ trợ 32/37 tỷ đồng xây dựng trường tiểu học Tân Thông, xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi theo tiêu chuẩn quốc gia với quy mô 1 trệt, 2 lầu gồm 40 phòng học và khối phụ, có thể tiếp nhận khoảng 700 học sinh. Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn là doanh nghiệp đã và đang chuẩn bị tốt các nguồn lực để thực hiện tốt chính sách hỗ trợ vay vốn có hỗ trợ lãi suất theo Quyết định số 13/QĐ-UBND để phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng đã hỗ trợ tiền mặt, xóa nhà tạm, dột nát, trao học bổng, khám chữa bệnh miễn phí,… cho người dân tại các xã xây dựng nông thôn mới.
Các khu công nghiệp, các công ty, đã giải quyết một lượng lớn lực lượng lao động tại địa phương. Thời gian qua, Ban Chỉ đạo của Thành ủy về Chương trình xây dựng nông thôn mới đã phối hợp với các doanh nghiệp để khảo sát nhu cầu đào tạo nghề, nhằm chuẩn bị những kỹ năng, kiến thức cần thiết để người lao động có thể dễ dàng bắt nhịp với công việc khi tham gia vào quá trình hoạt động của doanh nghiệp.  
Tuy nhiên, mục tiêu hướng về nông nghiệp, nông thôn của các doanh nghiệp cũng đang gặp phải những rào cản đáng kể khiến cho một số doanh nghiệp không mấy mặn mà để tham gia đầu tư. Môi trường kinh doanh còn có nhiều điểm chưa thuận lợi; lao động vùng nông thôn tuy dồi dào nhưng ý thức công nghiệp chưa cao; đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn thường là lợi nhuận thấp, rủi ro cao; doanh nghiệp thường muốn làm ăn lớn nhưng điều kiện thực tế chưa đáp ứng; sự khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng,…Đó là những khó khăn, thách thức lớn đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
Vì vậy, để thu hút được doanh nghiệp đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào nông nghiệp, nông thôn, cần có các cơ chế, chính sách hỗ trợ tích cực đối với doanh nghiệp. Cơ chế chính sách phải tạo ra được sự hấp dẫn thực sự để thu hút các doanh nghiệp, đi kèm đó là các chính sách hỗ trợ, ưu đãi với những điều kiện thuận lợi nhất. Mặt khác cần phải nâng cao nhận thức của người dân thông qua công tác tuyên truyền, vận động để mọi người dân hiểu rõ vai trò chủ thể của mình trong xây dựng nông thôn mới, từ đó tích cực tham gia liên kết cùng doanh nghiệp để mang lại sự thành công. 
Giải pháp:
- Cùng với các Sở ngành, các địa phương, tiếp tục tham mưu hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, nhất là có chính sách đủ mạnh để khuyến khích các DN có hoạt động liên kết với nông dân, phát triển các hình thức hợp tác,…
 - Nắm bắt nhanh tình hình thực tế, nhất là phát hiện các vướng mắc, rào cản của các doanh nghiệp để tham mưu giải quyết kịp thời.
- Khi doanh nghiệp tiến hành đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn cần tạo điều kiện tốt nhất về thủ tục hành chính, không để nó là rào cản khi doanh nghiệp tham gia.
- Thường xuyên tiếp xúc với doanh nghiệp trên địa bàn; Tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp để nắm được nhu cầu lao động, từ đó mở các khóa đào tạo nghề cho phù hợp, đáng ứng đúng yêu cầu.
 - Cung cấp thông tin về tình hình thực hiện Chương trình NTM tại các địa phương; quảng bá hình ảnh các Doanh nghiệp để người dân sớm tiếp cận.
-  Tiếp tục thực hiện phong trào thi đua “Thành phố chung sức xây dựng nông thôn mới”, để thu hút các doanh nghiệp tham gia vào quá trình xây dựng nông thôn mới. 
IV. Phát huy vai trò chủ thể của người dân, nội lực của cộng đồng tại địa phương trong xây dựng nông thôn mới.
Xây dựng nông thôn mới là chương trình phát triển kinh tế - xã hội tổng thể, toàn diện, lâu dài, phải do cộng đồng dân cư thực hiện, người dân phải là chủ, làm chủ, huy động nội lực là chính với sự hỗ trợ một phần của Nhà nước. Việc xác định đúng vai trò chủ thể của người dân trong quá trình xây dựng có ý nghĩa rất quan trọng trong xây dựng NTM tại Thành phố Hồ Chí Minh thời gian qua.
Người dân nông thôn là người thực hiện vừa là người thụ hưởng các thành quả của quá trình xây dựng nông thôn mới. Các địa phương đã thực hiện tốt việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức để người dân hiểu được ý nghĩa của chủ trương, tư tưởng này. Điều này đã được thể hiện qua việc 8.122 hộ dân trên địa bàn 56 xã xây dựng nông thôn mới hiến đất xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội với hơn 841.570 m2 đất, quy giá trị trên 713 tỷ đồng. 
Trong quá trình thực hiện quy hoạch, xây dựng đề án xây dựng nông thôn mới, các địa phương đều đưa ra thảo luận để tham khảo ý  kiến đóng góp của nhân dân. Chỉ những người sống tại địa phương mới là những người nắm rõ nhất thuận lợi, khó khăn cùng mục tiêu có thể đạt được, góp phần nâng cao tính khả thi cho đề án, dự án. Một điểm đáng chú ý, chương trình xây dựng nông thôn mới không phải là đô thị hoá nông thôn. Vì vậy, trong công tác tuyên truyền cần làm rõ hơn việc giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc. Nông thôn Thành phố Hồ Chí Minh là một vùng nông thôn đặc thù. Do vậy, khi thực hiện mỗi chương trình, các địa phương luôn có sự bàn bạc, có ý kiến đóng góp của người dân sao cho mỗi chương trình ấy phù hợp và giữ được bản sắc văn hóa riêng. 
Xây dựng nông thôn mới, kết quả có thể nhận thấy đầu tiên chính là cơ sở hạ tầng thay đổi từng ngày: đường giao thông được cứng hóa, thủy lợi đáp ứng nhu cầu sản xuất và dân sinh, hệ thống điện đạt chuẩn, trường học đạt chuẩn,…. Dễ dàng nhận thấy nhất chính là việc người dân tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng. Không phải là những người có thu nhập cao so với mặt bằng chung của thành phố nên việc đóng góp tiền mặt không phải là nhiều. Tuy nhiên, người dân đã đóng góp bằng ý kiến, hiến đất, vật kiến trúc, sức lao động. Vì người dân đã nhận thức rằng, mình đang làm cho mình, cho con cháu mình, chứ không phải đang làm hộ cho nhà nước. Chính điều này đã tạo một quyết tâm lớn về xây dựng nông thôn mới tại các địa phương
Kết quả, trong số 12.292.327 triệu đồng nguồn vốn xây dựng nông thôn mới, vốn nhà nước chỉ chiếm 26,67% (3.278.489 triệu đồng), số còn lại 73,33% (9.013.838 triệu đồng) từ chủ thể - người dân tại chỗ đóng góp. Khi nhận thức được xây dựng NTM là cho chính gia đình, vùng quê mình và nhờ chính sách hỗ trợ lãi vay phù hợp của TPHCM (Quyết định 13), người dân không ngại bỏ vốn ra và mạnh dạn vay thêm để phát triển sản xuất. Do đó, với 1 đồng vốn mồi của TPHCM bỏ ra đã huy động được 34,7 đồng vốn xã hội, trong đó huy động từ ngân hàng 20,4 đồng và vốn tự có trong dân là 14,3 đồng. 
Bên cạnh đó, người dân còn tham gia vào việc góp sức xây dựng giáo dục, y tế… Động viên con cháu mình tiếp tục đi học văn hóa, học nghề, khám chữa bệnh, tham gia phát triển sản xuất, xây dựng các thiết chế văn hóa là những việc làm thiết thực của người dân để sớm hoàn thành 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới.
Để phát huy vai trò chủ thể không thể không nói đến vai trò quan trọng của đảng ủy cơ sở tại các địa phương trong việc lựa chọn hạng mục đầu tư, quán triệt tư tưởng, để có thể phát huy hiệu quả nhanh và tốt nhất nên người dân tin tưởng, qua đó khuyến khích chủ thể mạnh dạn tiếp tục đóng góp. Việc nêu cao vai trò gương mẫu của đảng viên, cán bộ công chức, đoàn viên, đặc biệt là hội viên Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Liên hiệp thanh niên… đã phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan nhà nước, cùng người dân, doanh nghiệp tham gia xây dựng nông thôn mới. 
Ở một số nơi, do đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, mà nhiều hộ chỉ có thể hiến đất, đóng góp vật liệu, sức lao động mà không có khả năng đóng góp bằng tiền. Những nơi này khi xây dựng kết cấu hạ tầng đã tính toán rất cụ thể để người dân chủ động đóng góp, không chạy theo thành tích mà quên mất hoàn cảnh thực tế của mỗi nơi.
Nhìn chung, nông thôn mới là một chương trình lớn vì nó hướng đến một bộ phận dân cư chiếm đa số trong xã hội. Vì vậy, ngoài sự hỗ trợ đầu tư của Nhà nước, cần có sự tham gia tích cực của từng người dân, của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội. Để làm tốt công tác này, thì hoạt động tuyên truyền cần phối hợp với các cấp chính quyền địa phương trong việc thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở, làm sao để “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”. Để huy động tổng hợp sức mạnh của toàn xã hội tham gia đóng góp sức người, sức của để xây dựng nông thôn mới, cần công khai, minh bạch các công việc. Người dân cần phải được thông tin đầy đủ, đa chiều. 
V. Bài toán nguồn nhân lực để xây dựng nông thôn mới có hiệu quả tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Xây dựng nông thôn mới là một chương trình phát triển toàn diện và lâu dài. Để phát triển nông thôn mới cần đầy đủ nguồn nhân lực, vật lực, tài lực. Trong đó, nguồn nhân lực vẫn là nguồn lực quan trọng nhất, then chốt. Nắm được vấn đề này, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt để giải quyết tốt bài toán nhân lực trong xây dựng nông thôn mới.
- Thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ Công tác giúp việc Ban Chỉ đạo của Thành ủy về Chương trình xây dựng nông thôn mới. Thành viên của Ban Chỉ đạo và Tổ Công tác giúp là thành viên của các Sở, ngành, đoàn thể có liên  quan trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Việc thành viên thuộc nhiều sở ngành khác nhau sẽ tạo điều kiện cho nông thôn mới được phát triển đồng bộ trên các mặt. Đồng thời, Ban Chỉ đạo của Thành ủy và Tổ Công tác giúp việc thường xuyên được kiện toàn nhằm kịp thời nắm bắt, đáp ứng được mục tiêu phát triển của nông thôn mới qua từng giai đoạn, từng thời kỳ. Đồng thời, thành lập Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới huyện và Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới xã để bố trí cán bộ theo sát với quá trình xây dựng nông thôn mới tại từng địa phương.
- Đào tạo cán bộ xây dựng nông thôn mới: Quyết định số 3286/QĐ-UBND ngày 26 tháng 6 năm 2012, phê duyệt “Chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xây dựng nông thôn mới thuộc Chương trình mục tiêu  về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn TP.HCM, giai đoạn 2012 – 2020”.
- Bổ sung cán bộ, trợ cấp cho cán bộ, địa phương xây dựng nông thôn mới:
+ Quyết định số 4924/QĐ-UBND ngày 24 tháng 9 năm 2012 của UBND TP, về việc bố trí cán bộ thực hiện quản lý xây dựng nông thôn mới tại các xã trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh: Bố trí thêm ở mỗi xã được UBND TP phê duyệt đề án xây dựng nông thôn mới 02 cán bộ không chuyên trách, gồm 01 cán bộ  quản lý dự án xây dựng nông thôn mới và 01 kế toán.
+ Quyết định số 3708/QĐ-UBND ngày 09 tháng 7 năm 2013 của UBND TP, về trợ cấp cho cán bộ, công chức, cán bộ không chuyên trách và phụ cấp đối với ấp, tổ nhân dân thuộc các xã xây dựng nông thôn mới; 
+ Quyết định số 161/QĐ-UBND ngày 09 tháng 01 năm 2014 của Ủy ban nhân dân thành phố về bổ sung chế độ, chính sách đối với cán bộ quản lý xây dựng nông thôn mới tại các xã trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh.
- Đặc biệt, lực lượng lao động tại địa phương đang được quan tâm, đào tạo để trở thành nguồn lao động chất lượng cao, phù hợp với yêu cầu mới. Sở giáo dục và đào tạo; Sở Y tế; Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn; Sở Lao động, Thương binh và Xã hội đang phối hợp để nâng cao trí lực, thể lực cho người lao động, góp phần nâng cao chất lượng lao động.
+ Thường xuyên tuyên truyền, vận động học sinh bỏ học các năm trước ra lớp nên đã duy trì khá tốt các chuẩn phổ cập giáo dục các bậc học. Được sự quan tâm hỗ trợ của phụ huynh học sinh, đặc biệt là các ban, ngành, đoàn thể đã trợ cấp học bổng cho học sinh nghèo, học sinh có điều kiện kinh tế khó khăn, nên các học sinh này có điều kiện học tập tốt hơn. Việc đổi mới phương pháp giảng dạy, cung cấp và sử dụng tốt trang thiết bị dạy học hiện đại tại các trường mới xây trên các xã xây dựng nông thôn mới cũng giúp cho việc nâng cao chất lượng giáo dục đạt kết quả tốt.
+ Hàng năm, bằng biện pháp tuyên truyền vận động, kết hợp với mua thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo bằng nguồn ngân sách thành phố. Bên cạnh đó, mỗi năm thành phố dành khoảng 2 tỉ đồng cho các trạm y tế các xã xét nghiệm cơ bản miễn phí cho dân nghèo, thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe, công tác tăng dân số, kế hoạch hóa gia đình, phòng chống dịch bệnh cho người dân.
+ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn: Quyết định số 2041/QĐ-UBND ngày 18 tháng 4 năm 2012, phê duyệt “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong lĩnh vực nông nghiệp và ngành nghề nông thôn tại các xã xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố đến năm 2015, định hướng 2020” và Quyết định số 3639/QĐ-UBND ngày 16 tháng 7 năm 2012 phê duyệt “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong lĩnh vực phi nông nghiệp trên địa bàn thành phố đến năm 2020”. Người lao động tham gia học nghề được hỗ trợ chi phí học nghề và được vay vốn để tự tạo việc làm hoặc được hỗ trợ lãi suất đối với khoản vay để học nghề. 
VI. Bài học kinh nghiệm sau hơn 04 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
6.1 Bài học kinh nghiệm
- Phải kiên trì, có tinh thần trách nhiệm tích cực chỉ đạo, triển khai thực hiện sớm hoàn thành trước các tiêu chí chưa cần nhiều vốn từ ngân sách nhà nước. Nơi nào Ban quản lý xây dựng nông thôn mới xã có tinh thần trách nhiệm cao, chủ động thực hiện không chờ đợi đến khi đề án được phê duyệt, đã đạt được nhiều kết quả tốt.
Chính vì vậy, dù đến cuối năm 2013, Thành phố mới phê duyệt xong đề án nông thôn mới tại các xã, nhưng bằng huy động nội lực trong cộng đồng, toàn Thành phố đã nâng tỷ lệ bình quân số tiêu chí đạt chuẩn/xã là: 14 tiêu chí, tăng 01 tiêu chí so với năm 2013 (tăng 05 tiêu chí so với năm 2012)
- Tập trung tuyên truyền: Xây dựng nông thôn mới phải do cộng đồng dân cư làm chủ, người dân phải là chủ, làm chủ; huy động nội lực là chính với sự hỗ trợ một phần của Nhà nước thì công cuộc xây dựng nông thôn mới mới thành công và bền vững.
Đồng thời, xác định xây dựng nông thôn mới là chương trình phát triển kinh tế - xã hội tổng thể, toàn diện, lâu dài trong nông thôn, không phải là dự án đầu tư cơ sở hạ tầng. Vấn đề chính là nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, chính vì vậy, luôn chỉ đạo: Ban Chỉ đạo huyện, Ban quản lý xây dựng nông thôn mới các xã phải luôn chú ý đến nội dung phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập; chú ý nội dung trẻ em vào trường; vấn đề hưởng thụ đời sống văn hóa của nhận dân; chăm sóc y tế.
- Huy động nguồn lực: 
+ Đa dạng hóa huy động nguồn lực để xây dựng nông thôn mới. Huy động nguồn lực từ cộng đồng là quyết định, sự tham gia của doanh nghiệp và xã hội là quan trọng, sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là cần thiết. Vốn nhà nước chỉ đầu tư cho các công trình thiết yếu, có sức lan tỏa, tạo động lực, tạo niềm tin cho người dân và toàn xã hội tham gia.
+ Có cơ chế chính sách phù hợp trên địa bàn thành phố đã huy động được nguồn lực trong dân nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập “Quyết định 36/2011/QĐ-UBND ngày 10 tháng 6 năm 2011 của UBND thành phố, về ban hành Quy định về chính sách khuyến khích chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị trên địa bàn thành phố giai đoạn 2011 – 2015 (từ ngày 30 tháng 3 năm 2013, được thay thế theo Quyết định số 13/2013/QĐ-UBND ngày 20 tháng 3 năm 2013 của UBND thành phố)”.
+ Đẩy mạnh phong trào thi đua “Thành phố chung sức xây dựng nông thôn mới”, qua đó huy động nguồn lực của nội thành hỗ trợ ngoại thành, huy động cộng đồng đầu tư, kịp thời khen thưởng, biểu dương, nhân rộng các gương điển hình tiên tiến. Những huyện, xã có cán bộ nhiệt tình, nhân dân đồng thuận, chủ động xây dựng nông thôn mới, có nhiều cách làm hay, hiệu quả thì ưu tiên hỗ trợ và khen thưởng; thực hiện luân chuyển cán bộ theo hướng phát triển để động viên làm tốt hơn. 
- Để xây dựng nông thôn mới cần có sự tập trung chỉ đạo cụ thể, liên tục, đồng bộ và huy động được sự tham gia của toàn hệ thống chính trị của Ban Chỉ đạo các cấp: phân công, phân cấp, phát huy vai trò của giám sát cộng đồng, thường xuyên kiểm tra khảo sát, sơ kết, tổng kết thúc đẩy thực hiện một cách hiệu quả.
- Phải coi trọng đến công tác xây dựng và đào tạo đội ngũ cán bộ nòng cốt ở các cấp, nhất là đội ngũ cán bộ cơ sở. Giai đoạn đầu bước vào thực hiện nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ có lúng túng vì chưa được trang bị kiến thức xây dựng nông thôn mới: về nội dung, trình tự, các bước tiến hành, phương pháp xây dựng đề án, quản lý đầu tư xây dựng cơ bản...đội ngũ này cần phải được tập huấn bồi dưỡng.
- Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chủ trương đúng đắn, xuất phát từ thực tiễn, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và nhà nước đến khu vực nông thôn. Điều này có ý nghĩa rất lớn, càng củng cố thêm nguyên tắc cơ bản của việc xây dựng và thực hiện chính sách là: những chính sách nào xuất phát từ thực tiễn, có lợi cho dân sẽ luôn được nhân dân đồng thuận và ủng hộ.
6.2 Nhiệm vụ trọng tâm
a) Mục tiêu năm 2014
* Đối với 6 xã điểm:
Tiếp tục triển khai thực hiện duy trì, nâng chất các tiêu chí đã đạt được tại 06 xã đã đạt 19/19 tiêu chí, gồm: xã Tân Thông Hội, xã Thái Mỹ (huyện Củ Chi), xã Xuân Thới Thượng (huyện Hóc Môn), xã Lý Nhơn (huyện Cần Giờ), xã Tân Nhựt (huyện Bình Chánh), xã Nhơn Đức (huyện Nhà Bè).
* Đối với 50 xã nhân rộng xây dựng nông thôn mới
- Tập trung nguồn lực cho 50 xã nhân rộng xây dựng nông thôn mới duy trì và nâng chất các tiêu chí đã đạt được.
- Phấn đấu đến cuối năm 2014 có 41/56 xã đạt chuẩn từ 17 đến 19 tiêu chí nông thôn mới; các xã còn lại (15/56 xã) đạt tối thiểu 15 tiêu chí. Dự kiến số tiêu chí phấn đấu đạt bình quân toàn thành phố là: 18 tiêu chí.
- Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy về đẩy mạnh triển khai chủ trương hỗ trợ, phối hợp giữa một số quận, các Tổng công ty, các Đảng ủy cấp trên cơ sở với các huyện để hỗ trợ các xã xây dựng nông thôn mới.
b) Năm 2015: cơ bản hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới tại 56 xã xây dựng nông thôn mới.
c) Giai đoạn 2016 - 2020: tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt được tại các xã xây dựng nông thôn mới. 

Giới Thiệu Chi Cục PTNT TP.HCM

Chi cục Phát triển nông thôn

Chi cục Phát triển nông thôn là cơ quan trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Hồ Chí Minh, chịu sự chỉ đạo, lãnh đạo trực tiếp của Sở Nông nghiệp và PTNT; đồng thời chịu sự chỉ đạo về chuyên môn của Cục Hợp tác xã và PTNT.

xem tiếp

Liên tịch

Chương Trình Liên Tịch với các Đoàn Thể :Chương trình Liên tịch về tăng cường phối hợp chặt chẽ trong sự nghiệp phát triển nông thôn:

Liên Kết web

Danh sách liên kết với các cơ quan, đơn vị liên quan, cơ quan đối tác trong nước.

GO