NÔNG THÔN MỚI Hoạt Động-Tổng Kết Hoạt Động

Thành tựu và định hướng phát triển nông thôn mới tại thành phố Hồ Chí Minh

 Thành tựu và định hướng phát triển nông thôn mới 
tại thành phố Hồ Chí Minh
******
1. Bài học kinh nghiệm
- Phải kiên trì, có tinh thần trách nhiệm tích cực chỉ đạo, triển khai thực hiện sớm hoàn thành trước các tiêu chí chưa cần nhiều vốn từ ngân sách nhà nước. Nơi nào Ban quản lý xây dựng nông thôn mới xã có tinh thần trách nhiệm cao, chủ động thực hiện không chờ đợi đến khi đề án được phê duyệt, đã đạt được nhiều kết quả tốt.
Chính vì vậy, dù đến cuối năm 2013, Thành phố mới phê duyệt xong đề án nông thôn mới tại các xã, nhưng bằng huy động nội lực trong cộng đồng, toàn Thành phố đã nâng tỷ lệ bình quân số tiêu chí đạt chuẩn/xã là: 13 tiêu chí, tăng 04 tiêu chí so với năm 2012.
- Tập trung tuyên truyền: Xây dựng nông thôn mới phải do cộng đồng dân cư làm chủ, người dân phải là chủ, làm chủ; huy động nội lực là chính với sự hỗ trợ một phần của Nhà nước thì công cuộc xây dựng nông thôn mới mới thành công và bền vững.
Đồng thời, xác định xây dựng nông thôn mới là chương trình phát triển kinh tế - xã hội tổng thể, toàn diện, lâu dài trong nông thôn, không phải là dự án đầu tư cơ sở hạ tầng. Vấn đề chính là nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, chính vì vậy, luôn chỉ đạo: Ban Chỉ đạo huyện, Ban quản lý xây dựng nông thôn mới các xã phải luôn chú ý đến nội dung phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập; chú ý nội dung trẻ em vào trường; vấn đề hưởng thụ đời sống văn hóa của nhận dân; chăm sóc y tế.
- Huy động nguồn lực: 
+ Đa dạng hóa huy động nguồn lực để xây dựng nông thôn mới. Huy động nguồn lực từ cộng đồng là quyết định, sự tham gia của doanh nghiệp và xã hội là quan trọng, sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là cần thiết. Vốn nhà nước chỉ đầu tư cho các công trình thiết yếu, có sức lan tỏa, tạo động lực, tạo niềm tin cho người dân và toàn xã hội tham gia.
+ Có cơ chế chính sách phù hợp trên địa bàn thành phố đã huy động được nguồn lực trong dân nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập “Quyết định 36/2011/QĐ-UBND ngày 10 tháng 6 năm 2011 của UBND thành phố, về ban hành Quy định về chính sách khuyến khích chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị trên địa bàn thành phố giai đoạn 2011 – 2015 (từ ngày 30 tháng 3 năm 2013, được thay thế theo Quyết định số 13/2013/QĐ-UBND ngày 20 tháng 3 năm 2013 của UBND thành phố)”.
+ Đẩy mạnh phong trào thi đua “Thành phố chung sức xây dựng nông thôn mới”, qua đó huy động nguồn lực của nội thành hỗ trợ ngoại thành, huy động cộng đồng đầu tư, kịp thời khen thưởng, biểu dương, nhân rộng các gương điển hình tiên tiến. Những huyện, xã có cán bộ nhiệt tình, nhân dân đồng thuận, chủ động xây dựng nông thôn mới, có nhiều cách làm hay, hiệu quả thì ưu tiên hỗ trợ và khen thưởng; thực hiện luân chuyển cán bộ theo hướng phát triển để động viên làm tốt hơn. 
- Để xây dựng nông thôn mới cần có sự tập trung chỉ đạo cụ thể, liên tục, đồng bộ và huy động được sự tham gia của toàn hệ thống chính trị của Ban Chỉ đạo các cấp: phân công, phân cấp, phát huy vai trò của giám sát cộng đồng, thường xuyên kiểm tra khảo sát, sơ kết, tổng kết thúc đẩy thực hiện một cách hiệu quả.
- Phải coi trọng đến công tác xây dựng và đào tạo đội ngũ cán bộ nòng cốt ở các cấp, nhất là đội ngũ cán bộ cơ sở. Giai đoạn đầu bước vào thực hiện nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ có lúng túng vì chưa được trang bị kiến thức xây dựng nông thôn mới: về nội dung, trình tự, các bước tiến hành, phương pháp xây dựng đề án, quản lý đầu tư xây dựng cơ bản...đội ngũ này cần phải được tập huấn bồi dưỡng.
- Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chủ trương đúng đắn, xuất phát từ thực tiễn, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và nhà nước đến khu vực nông thôn. Điều này có ý nghĩa rất lớn, càng củng cố thêm nguyên tắc cơ bản của việc xây dựng và thực hiện chính sách là: những chính sách nào xuất phát từ thực tiễn, có lợi cho dân sẽ luôn được nhân dân đồng thuận và ủng hộ. 
2. Những thành tựu trong quá trình triển khai đề án xây dựng nông thôn mới tại Tp. Hồ Chí Minh những năm vừa qua
Xây dựng nông thôn mới qua hơn 4 năm triển khai thực hiện đã đạt được những thành tựu trên tất cả các mặt của xã xây dựng nông thôn mới. Điều này được thể hiện qua 5 nhóm cụ thể như sau:
a. Quy hoạch
Ngoài 6 xã điểm đã hoàn thành công tác quy hoạch xây dựng nông thôn mới, thành phố Hồ Chí Minh có 50 xã nhân rộng thực hiện đề án nông thôn mới. Đến nay đã có 46 xã đã hoàn thành Đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới (trong đó có 34 xã đã phê duyệt đồ án quy hoạch, 12 xã đã hoàn thành đồ án, đang gửi các Sở, ngành chức năng góp ý); còn lại 04 xã đã lấy ý kiến của người dân và các cơ quan về nhiệm vụ quy hoạch xây dựng nông thôn mới, dự kiến hoàn thành trong quý II năm 2014. Tính chung, đã có 52/56 xã cơ bản hoàn thành công tác quy hoạch xây dựng nông thôn mới (tỷ lệ 93%)
b. Cơ sở hạ tầng
Thực hiện chương trình xây dựng xã nông thôn mới, thành phố huy động nguồn lực xã hội đầu tư  1.500 công trình; xóa 730 căn nhà dột nát, tạo điều kiện thúc đẩy giao thương, phát triển sản xuất, nâng cao đời sống sinh hoạt của cộng đồng dân cư, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động và thu hút doanh nghiệp đầu tư trên địa bàn. 
Trong quá trình thực hiện các dự án tại các xã, khó khăn nhất vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, từ sự phân công trách nhiệm và vận động cán bộ, đảng viên nêu cao tính tiên phong, gương mẫu trong việc hiến đất và vật kiến trúc để xây dựng cơ sở hạ tầng, 100% hộ dân có đường đi qua nhà đều hiến đất. Thể hiện: qua hơn 4 năm thực hiện đã có 8.122 hộ dân hiến đất xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội với hơn 841.570 m2 đất, quy giá trị trên 713 tỷ đồng
- Trong năm 2013: 654 tỷ 398 triệu đồng
- Lũy tiến từ khi thực hiện Chương trình đến nay: 3.908 tỷ 510 triệu đồng. 
Trong đó: 
+ Vốn từ ngân sách Trung ương:   10 tỷ đồng                (chiếm 0,26%);
+ Vốn từ ngân sách thành phố: 3.024 tỷ 803 triệu đồng (chiếm 77,39%);
+ Vốn từ cộng đồng đóng góp:    873 tỷ 707 triệu đồng (chiếm 22,35%).
c. Phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững
- Phát triển ngành nghề nông thôn: Thành phố đã bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo, dạy nghề cho lao động nông thôn phục vụ chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động, bước đầu đạt được một số kết quả thiết thực. Đã thực hiện thí điểm thành công một số mô hình dạy nghề có hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp và các ngành nghề nông thôn làm cơ sở để triển khai nhân rộng; số lao động nông thôn được học nghề ngày càng tang, , thành phố đã hỗ trợ dạy nghề cho 53.569 lượt lao động; trong đó, số lao động có việc làm mới và tiếp tục làm nghề cũ đạt trên 80%. Chuyển dịch cơ cấu lao động theo đúng định hướng của thành phố.
- Phát triển kinh tế tập thể: Tính đến đầu tháng 4 năm 2014, trên địa bàn 56 xã có 61 hợp tác xã và 175 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, dịch vụ. Đã tư vấn thành lập, hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác trong quá trình hoạt động.
- Thu nhập bình quân/người/tháng theo giá hiện hành của khu vực nông thôn năm 2012 là  2,727 triệu đồng (khoảng 32,7 triệu đồng/người/năm), tăng 41,2% so năm 2010. Khoảng cách thu nhập giữa thành thị và nông thôn có xu hướng giảm dần qua các năm. Năm 2010, thu nhập bình quân đầu người ở thành thị cao gấp 1,5 lần so với nông thôn.
- Đặc biệt, qua quá trình thực hiện, trong sản xuất nông nghiệp bước đầu đã đúc kết những nhân tố và những mô hình khoa học kĩ thuật mang lại hiệu quả kinh tế cao theo hướng nông nghiệp đô thị như: bò sữa, rau an toàn, hoa lan – cây kiểng, cá kiểng,…..
d. Giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường: được  giữ gìn và ngày càng phát triển
- Nhân dân trên địa bàn các xã xây dựng nông thôn mới đã nâng cao ý thức về chấp hành pháp luật, tham gia các hoạt động văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp, tham gia các phong trào thi đua yêu nước. 
- Công tác tuyên truyền ngày càng được đầu tư nâng chất, góp phần đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với nhân dân địa phương.
- Công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân ngày càng được chú trọng.
- Các hình thức tổ chức sinh hoạt văn hóa cộng đồng, lễ hội, đình làng dần được khôi phục ngày một đáp ứng nhu cầu nhân dân.
e. An ninh – trật tự xã hội: được giữ vững và phát huy
- Đảng ủy các xã đã lãnh đạo cả hệ thống chính trị cụ thể hóa các nội dung xây dựng nông thôn mới thành chương trình hành động của tổ chức mình và thực hiện đạt hiệu quả. 
- Các chi bộ, đảng viên, cán bộ trên đại bàn các xã đã phát huy được vai trò nòng cốt, lãnh đạo việc thực hiện nhiệm vụ cơ quan, đơn vị với mục tiêu xây dựng nông thôn mới.
- Đội ngũ cán bộ xã đạt chuẩn được trẻ hóa, có trình độ, năng lực, năng động trong công tác, tạo bước chuyển biến tích cực cho địa phương.
3. Những giải pháp chiến lược để phát huy hiệu quả của mô hình nông thôn mới trên địa bàn 50 xã nhân rộng, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.
3.1 Ban hành nhiều chính sách thúc đẩy nông nghiệp, nông thôn phát triển theo hướng mới.
- Về cơ bản, các cơ chế chính sách do Thành phố ban hành, bám chặt vào các hướng dẫn của Trung ương – có cụ thể một số các nội dung cho phù hợp với đặc thù của nông thôn thành phố.
- Cơ chế hỗ trợ xây dựng nông thôn mới từ đây đến 2020 cho giai đoạn nhân rộng mô hình nông thôn mới, vẫn nhằm đảm bảo thực hiện theo nguyên tắc từ khi bắt đầu triển khai thực hiện giai đoạn thí điểm cho đến khi nhân rộng: “Xây dựng nông thôn mới phải do cộng đồng dân cư làm chủ, người dân phải là chủ, làm chủ; huy động nội lực là chính với sự hỗ trợ một phần của Nhà nước”.
Cụ thể trên từng lĩnh vực:
+ Cơ chế quản lý đầu tư xây dựng cơ bản: Quyết định số 15/2013/QĐ-UBND ngày 17 tháng 4 năm 2013 về Quy định cơ chế quản lý đầu tư tại các xã thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2013 – 2020; 
+ Nguyên tắc hỗ trợ từ ngân sách nhà nước xây dựng các công trình nông thôn mới: Quyết định số 20/2013/QĐ-UBND ngày 24 tháng 6 năm 2013 về Ban hành cơ chế hỗ trợ từ ngân sách nhà nước để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2010 – 2020.
+ Đào tạo cán bộ xây dựng nông thôn mới: Quyết định số 3286/QĐ-UBND ngày 26 tháng 6 năm 2012, phê duyệt “Chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xây dựng nông thôn mới thuộc Chương trình mục tiêu  về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn TP.HCM, giai đoạn 2012 – 2020”.
+ Chính sách đối với các xã xây dựng nông thôn mới; trợ cấp cho cán bộ, công chức, cán bộ không chuyên trách và phụ cấp đối với ấp, tổ nhân dân thuộc các xã xây dựng nông thôn mới: Chính sách hỗ trợ cán bộ xây dựng nông thôn mới, tạo điều kiện huy động nội lực thực hiện chương trình (Quyết định số 3708/QĐ-UBND ngày 09 tháng 7 năm 2013 của UBND TP, về trợ cấp cho cán bộ, công chức, cán bộ không chuyên trách và phụ cấp đối với ấp, tổ nhân dân thuộc các xã xây dựng nông thôn mới; Quyết định số 4924/QĐ-UBND ngày 24 tháng 9 năm 2012 của UBND TP, về việc bố trí cán bộ thực hiện quản lý xây dựng nông thôn mới tại các xã trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh)
Đặc biệt trong lĩnh vực phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững:
+ Phát triển sản xuất: 
Chủ yếu là Chính sách khuyến khích chuyển dịch kinh tế nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị (Quyết định Quyết định 13/2013/QĐ-UBND, ngày 20/3/2013 của Uỷ ban nhân dân thành phố). – Trước đây là (Quyết định số 105/2006/QĐ-UBND giai đoạn 2006 – 2010; Quyết định số 36/2011/QĐ-UBND giai đoạn 2011 – 2015).
Ngoài ra còn có các Quyết định số 33/2011/QĐ-UBND ngày 28/5/2013 của Ủy ban nhân dân thành phố về Ban hành quy định về thực hiện các dự án đầu tư thuộc dự án kích cầu của Thành phố và Quyết định số 38/2013/QĐ-UBND ngày 23 tháng 9 năm 2013 về sửa đổi, bổ sung Quyết định số 33/2011.
+ Đào tạo nghề cho lao động nông thôn: Quyết định số 2041/QĐ-UBND ngày 18 tháng 4 năm 2012, phê duyệt “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong lĩnh vực nông nghiệp và ngành nghề nông thôn tại các xã xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố đến năm 2015, định hướng 2020” và Quyết định số 3639/QĐ-UBND ngày 16 tháng 7 năm 2012 phê duyệt “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong lĩnh vực phi nông nghiệp trên địa bàn thành phố đến năm 2020”.
+ Phát triển Hợp tác xã, Tổ hợp tác: Quyết định số 3749/QĐ-UBND ngày 24/8/2010 của Ủy ban nhân dân thành phố về phê duyệt đề án Xây dựng và Phát triển mô hình Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ giai đoạn 2010 – 2015; Quyết định số 5259/QĐ-UBND ngày 12/10/2012 của Ủy ban nhân dân thành phố ban hành chính sách cơ sở vật chất ban đầu cho các HTX Nông nghiệp – dịch vụ thành lập mới giai đoạn 2010 – 2015; Quyết định số 28/2013/QĐ-UBND ngày 06/8/2013 của Ủy ban nhân dân thành phố về việc điều chỉnh tăng mức hỗ trợ cho cán bộ có trình độ đại học và bổ sung  dối tượng được hỗ trợ đối với cán bộ có trình độ đại học, cao đẳng công tác tại HTX Nông nghiệp
+ Phát triển ngành nghề nông thôn: Quyết định số 3891/QĐ-UBND ngày 17/7/2013 của Ủy ban nhân dân thành phố về phê duyệt Đề án bảo tồn làng nghề tại thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2013 – 2015, định hướng đến năm 2020.
3.2 Xây dựng Bộ tiêu chí nông thôn mới theo đặc thù thành phố.
Nông thôn thành phố Hồ Chí Minh là nông thôn vùng ven đô thị đặc biệt, với các đặc thù: tốc độ đô thị hóa nhanh; xen lẫn nhiều khu dân cư đô thị và dân cư nông thôn trong cùng một xã; diện tích đất nông nghiệp có xu hướng ngày một giảm; định hướng cây trồng – vật nuôi phát triển theo hướng nông nghiệp đô thị; tuổi bình quân lao động nông nghiệp ngày một già đi,…Do đó, thành phố cũng đã cụ thế hóa 19 tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia theo đặc thù thành phố Hồ Chí Minh. Cụ thể:
- Những tiêu chí thống nhất (11 tiêu chí): Quy hoạch, điện, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở dân cư, tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên, hình thức tổ chức sản xuất, y tế, hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh, an ninh trật tự xã hội, môi trường.
- Những tiêu chí thống nhất nhưng có hướng dẫn rõ hơn trong quá trình thực hiện (03 tiêu chí): giao thông, cơ sở vật chất văn hóa, văn hóa.
- Những tiêu chí đề xuất điều chỉnh theo đặc thù nông thôn thành phố (05 tiêu chí): Thủy lợi, trường học, thu nhập, hộ nghèo, giáo dục.
3.3 Thực hiện thỏa thuận hỗ trợ, phối hợp “Chung sức xây dựng nông thôn mới”, gắn liền với giảm nghèo bền vững giữa các quận, các Tổng Công ty, các Đảng ủy cấp trên cơ sở,  Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố và Hội Nông dân thành phố với 5 huyện.
Đến nay, tỷ lệ bình quân số tiêu chí đạt trên địa bàn 56 xã xây dựng nông thôn mới là 13 tiêu chí. Trong đó, tại 6 xã điểm đã cơ bản hoàn thành 19/19 tiêu chí; hiện đang tiếp tục thực hiện duy trì, nâng chất lượng các tiêu chí. Tại 50 xã nhân rộng: tăng cường tập trung chỉ đạo, huy động các nguồn lực để thực hiện chương trình, phấn đấu đến cuối năm 2015 cơ bản hoàn thành 19/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới. 
Tuy nhiên, tổng số các xã đạt dưới mức bình quân toàn thành phố (13 tiêu chí), vẫn còn khá cao (23/56 xã; tỷ lệ gần 41,1%). Tổng số nhà dột nát tại các xã theo văn bản báo cáo của 5 huyện còn đến 3.406 nhà (tại 47/56 xã).
Vì vậy, cần thiết phát huy xã hội hóa, huy động mọi nguồn lực từ các quận, các doanh nghiệp, và trong cộng đồng để cùng hỗ trợ, “chung sức xây dựng nông thôn mới”, gắn liền với giảm nghèo bền vững, đảm bảo đẩy nhanh tiến độ thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, phấn đấu cơ bản hoàn thành vào cuối năm 2015.
Chi cục Phát triển nông thôn đã tham mưu các văn bản gửi Ban Chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới 5 huyện, về việc báo cáo các nội dung liên quan cần phối hợp, hỗ trợ trong xây dựng nông thôn mới; về tình trạng nhà tạm, dột nát và hộ nghèo; các văn bản xin ý kiến đề xuất, góp ý với các sở, ngành liên quan. Sau khi nhận được báo cáo và văn bản góp ý, đã hoàn chỉnh chủ trương kết nghĩa, hỗ trợ xây dựng nông thôn mới giữa các quận, Tổng Công ty, các Đảng bộ khối cấp trên cơ sở trên địa bàn thành phố với 5 huyện.
Nội dung đề xuất hỗ trợ: (trọng tâm là hỗ trợ thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới).
Các nội dung hỗ trợ và phối hợp giữa các quận, các Tổng Công ty và các huyện (xã):
+ Về an sinh xã hội: hỗ trợ xóa nhà tạm, dột nát; giảm hộ nghèo; học bổng khuyến học; đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho lao động nông thôn và các nội dung khác liên quan đến lĩnh vực: giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường, công tác chính trị xã hội,...
+ Về sản xuất: chú ý các hình thức tổ chức sản xuất, hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển giao khoa học kỹ thuật, giống, xây dựng thương hiệu, các hình thức liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, trợ vốn,…
+ Các nội dung phối hợp (như Trung tâm Văn hóa các quận, phối hợp với huyện, xã, tổ chức các đợt trình diễn văn hóa, nghệ thuật, hỗ trợ huấn luyện…).
Phương châm hỗ trợ: 
- Phát huy xã hội hóa, huy động nguồn lực từ các quận, các doanh nghiệp, và trong cộng đồng để cùng hỗ trợ, “chung sức xây dựng nông thôn mới”, gắn liền với giảm nghèo bền vững, đảm bảo đẩy nhanh tiến độ thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.
- Tiết kiệm, hiệu quả, đồng tâm, hiệp lực, vượt khó, thành công.
3.4 Ban hành về việc công nhận và công bố xã, huyện đạt chuẩn nông thôn mới trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. 
Vùng nông thôn thành phố Hồ Chí Minh là vùng ven đô thị đặc biệt nên việc công nhận đạt chuẩn nông mới cũng có những nét đặc thù. Do đó, Chi cục Phát triển nông thôn (Cơ quan Thường trực Tổ Công tác giúp việc) đang tham mưu để ban hành quyết định công nhận xã, huyện đạt chuẩn nông thôn mới cho sát với tình hình thực tế của địa phương (dựa trên quyết định 372/QĐ-TTg ngày 14 tháng 3 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ, về việc xét công nhận và công bố địa phương đạt chuẩn nông thôn mới).

Giới Thiệu Chi Cục PTNT TP.HCM

Chi cục Phát triển nông thôn

Chi cục Phát triển nông thôn là cơ quan trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Hồ Chí Minh, chịu sự chỉ đạo, lãnh đạo trực tiếp của Sở Nông nghiệp và PTNT; đồng thời chịu sự chỉ đạo về chuyên môn của Cục Hợp tác xã và PTNT.

xem tiếp

Liên tịch

Chương Trình Liên Tịch với các Đoàn Thể :Chương trình Liên tịch về tăng cường phối hợp chặt chẽ trong sự nghiệp phát triển nông thôn:

Liên Kết web

Danh sách liên kết với các cơ quan, đơn vị liên quan, cơ quan đối tác trong nước.

GO